Wieś Jesiona i jej zabytki. PDF Drucken E-Mail
Benutzerbewertung: / 4
SchwachPerfekt 
Geschrieben von: Jan Tomaszewski   
Montag, 11. Mai 2009 um 15:45 Uhr
There are no translations available.

Na wschód od Prudnika miasta powiatowego przebiega linia dzieląca tereny należące do miasta od wsi Jasiona, wchodzącej obecnie w skład gminy Lubrza. Od strony północnej Jasiona graniczy ze wsią... Lubrza siedzibą gminy, od wschodu ze wsią Dytmarów i Skrzypiec, zaś od południa ze wsią Trzebina - dawniej miejscowość z wodami leczniczymi.

Od najdawniejszych czasów wieś Jasiona była związana z Prudnikiem. Można spotkać zapisy, że nazwa Jassona wskazuje na pochodzenie słowiańskie i jest już wzmiankowana w 1233 r. W szkolnej kronice Jasiony z 1779 r. były zapiski, że rzeka Prudnik w pobliżu Jasiony tworzyła duże rozlewisko wodne nazywane wówczas Jassener Sees. W pobliżu tych wód stało osiedle, którego mieszkańcy zajmowali się produkowaniem węgla drzewnego. Obok osiedla powstawały duże wysypiska popiołu. Od nazwy popiołu Eschen nazwano rozwijające się osiedle Jaschinka i ta nazwa utrzymała się z pewnymi przekształceniami do obecnych czasów jako Jasiona.

Osiedle to istniało już w XIII - XIV w. W tym czasie do osiedla przybywali osadnicy z zachodnich Niemiec i zakładali swoje gospodarstwa rolne. Początkowo były to małe gospodarstwa, a główną siłą pociągową podczas robót polnych były krowy, stąd nazywano ich Kühpauer co oznaczało gospodarz pracujący krowami.

We wsi Jasiona od dawna istniał młyn wodny. Dokładna data jego budowy nie jest znana. Istnieją zapisy, że w 1447 r. młyn ten kupił Rohdestock, którego nazwisko było przekształcone ale przed II wojną światową zostało ustalone na Rohnstock. Młyn ten po różnych przebudowach istnieje nadal ale nie jest to młyn wodny, a poruszany za pomocą energii elektrycznej.

W Jasionie stale przybywało gospodarstw rolnych, a w związku z tym wzrastała liczba mieszkańców. Przed II wojną światową istniały tu 64 gospodarstwa o bardzo zróżnicowanej wielkości. Wieś liczyła około 450 mieszkańców. Z bardzo małych gospodarstw wiele osób znajdowało zatrudnienie w pobliskim Prudniku.

Wieś Jasiona otoczona jest licznymi wzniesieniami, które miały odpowiednie nazwy, np. Funfrutenberg, Weinberg, Kreiwitzer Berg, Ochsengrund itp. W Obecnych czasach nazw tych wzniesień nie używa się. Od strony południowej przepływa rzeka Prądnik z kierunku zachodniego na wschód.

W Jasionie istnieje wiele już zabytkowych budowli. Na szczególną uwagę zasługuje dom pod numerem 33. Zbudowany z tzw. muru pruskiego, a dach jest kryty słomą. Budynek ten liczy ponad 400 lat i jest jedynym obiektem tego typu na terenie wsi. Należy nadmienić, że od wielu lat nie było on modernizowany. Jedyną innowacją wewnątrz tego budynku było wybudowanie trzonu kuchennego kaflowego długo przed II wojną światową. Istniejące tam meble i urządzenia kuchenne świadczą o znacznej starości. Obecny właściciel domu stara się zachować budynek z zewnątrz i wewnątrz w takim stanie jako było dawniej.

Pierwszą placówką oświatową we wsi była drewniana szkoła wybudowana w 1779 r. Jej fragmenty zachowały się po dzień dzisiejszy na posesji nr 23. W pobliżu dawnej szkoły znajduje się wiejska kapliczka wybudowana w 1900 r., która do dnia dzisiejszego spełnia rolę wiejskiego kościółka. Kaplica ta po II wojnie światowej została odnowiona i zmodernizowana. W 1908 r. została wybudowana murowana szkoła dwuizbowa z mieszkaniami dla nauczycieli. Szkoła ta została usytuowana w zachodniej części wsi na wzniesieniu, stąd miała przydomek wyższej szkoły.

Mieszkańcy Jasiony - dawni i obecni - przywiązywali dużą wagę do symboliki religijnej. Dowodem tego były budowane przydrożne krzyże i kaplice. Niedaleko od ostatniego zabudowania od strony Prudnika znajduje się kamienny krzyż z niemieckim napisem "Dokonało się". Około 200 m dalej, w kierunku Prudnika znajduje się wysoki drewniany krzyż. Data jego postawienia nie jest bliżej znana, ale stał on już przed II wojną światową. Stanowił on symboliczną granicę pomiędzy Jasioną a Prudnikiem. W okresie przedwojennym udawały się drogą polną z Jasiony do Prudnika procesje związane z odpustem w Jasionie. Procesja wiernych zatrzymywała się przy krzyżach by odmówić modlitwy i śpiewać nabożne pieśni.

Następny krzyż kamienny znajduje się w środkowej części wsi przy posesji nr 49. Został on zbudowany jako wotum dziękczynne właścicieli tej posesji. Od północnej strony wsi w części zachodniej znajduje się kaplica murowana z figurami świętych we wnętrzu. Kiedy została wybudowana i w jakiej intencji bliżej nie wiadomo. Dawni mieszkańcy Jasiony przypuszczają, że została ona wybudowana przed I wojną światową. Do Jasiony należy obszar dawnej cegielni położonej obok trasy Prudnik - Dytmarów. Przy jej zabudowaniach znajduje się murowana kaplica. Przypuszczalnie została ona postawiona w tym okresie, kiedy była budowana willa cegielni.

Zarówno krzyże jak i kaplice należące do wsi Jasiona są otoczone należytą opieką i czcią. Pod tymi obiektami sakralnymi w okresie letnim składane są spontanicznie kwiaty i inne upiększenia. Krzyż drewniany w 1980 r. został gruntownie odnowiony. Również pozostałe krzyże i kaplice są stale zadbane. W 1923 r. obok wiejskiego kościółka został postawiony kamienny krzyż na cześć poległych żołnierzy w I wojnie światowej, a pochodzących z Jasiony.

Inną osobliwością Jasiony jest granitowy krzyż pokutny na posesji nr 58. Z dawnych opowiadań można się dowiedzieć, że został on postawiony po zabójstwie oficera szwedzkiego lub czeladnika rzeĽniczego. Krzyż pokutny w Jasionie został opisany przez Zbigniewa Komarnickiego w Bialskim Informatorze Nr 3 pt. "Krzyże Pokutne" - rok wydania 1992. Informacja o krzyżu znajduje się również w tekście Z. Komarnickiego w książce ZIEMIA PRUDNICKA ROCZNIK 2001.

Wieś Jasiona ze względu na swoje położenie w pobliżu Prudnika i niedaleko granicy czesko - polskiej mogła swobodnie rozwijać się korzystając z dobrodziejstw pobliskiego miasta i kontaktów z czeskimi sąsiadami.

Zuletzt aktualisiert am Montag, 11. Mai 2009 um 15:48 Uhr