O rozwoju sieci kolejowej w powiecie Jesenik PDF Print E-mail
User Rating: / 1
PoorBest 
Written by Adam Lutogniewski   
Sunday, 10 May 2009 16:48
There are no translations available.

Powiat Jesenik (Freiwaldau) obejmował najdalej na zachód wysuniętą część Śląska austriackiego. Warunki naturalne sprawiły, że połączenia komunikacyjne od strony północnej były... dogodniejsze niż od strony południowej, gdzie podróżni musieli pokonać przełęcze, które przed 150 laty stanowiły znacznie poważniejszą przeszkodę niż obecnie. Mimo to stale rosła liczba turystów, a zwłaszcza kuracjuszy, którzy coraz liczniej odwiedzali zakłady Schrotha w Dolni Lipova (Niederlindewiese) oraz Prießnitza nad Jesenikiem (Gräfenberg).

W owym czasie jedynie kolej mogła zapewnić regularne, szybkie i wygodne połączenie powiatu z położonymi "za górami" Morawami i innymi krajami monarchii habsburskiej. Udostępnienie Sudetów dla przyjezdnych było jednym z celów statutowych założonego w roku 1881 Morawsko - Śląskiego Sudeckiego Towarzystwa Górskiego (MSSGV).

Innym czynnikiem który wpłynął na budowę sieci kolejowej był szybki rozwój przemysłu włókienniczego, kamieniarskiego i drzewnego na terenie powiatu. Postęp we wszystkich dziedzinach życia gospodarczego i społecznego sprawił, że budowa kolei stała się sprawą coraz bardziej naglącą. Tworzyły się komitety i stowarzyszenia propagujące rozwój sieci kolejowej oraz rozważające różne możliwe warianty. Ostatecznie do budowy linii Głuchołazy - Jesenik - Hanušovice doprowadził tzw. "Komitet siedmiu" w składzie: dyrektor kameralny Linner z Jawornika, nadinspektor leśny Miklitz z Jesenika, Anton Latzel, baron Skal, Moritz Krisch, Alois Regenhart oraz inspektor leśny Klose z Brannej. Budowa rozpoczęła się 3 listopada 1887 roku. 2 lutego 1888 roku uroczyście otwarto odcinek Głuchołazy - Jesenik: o godzinie 9.00 na udekorowany dworzec w Jeseniku wjechała ozdobiona wieńcami lokomotywa ciągnąca pierwszy pociąg. 26 lutego rozpoczęła się normalna obsługa tej linii. Od samego początku działania ona na podobnych zasadach jak obecnie: pociągi kursowały tranzytem przez Głuchołazy do Krnova. Na odcinku Horni Lipova - Otrużna budowniczowie musieli pokonać niemałe trudności: znaczne pochyłości terenu, strome zbocza i skaliste podłoże. Spadki na trasie, sięgające w okolicach Ramzovej 6 promili są większe niż na sławnej austriackiej linii przez przełęcz Semmering. Swego czasu obie koleje chętnie ze sobą porównywano, a Ramzovą nazywano "Śląskim Semmeringiem". Przejazd pociągiem, zwłaszcza od strony wschodniej, gdzie trasa wspaniale się rozwija, jest dla miłośników kolei prawdziwą przyjemnością. Odcinek Jesenik - Hanušovice przekazano do eksploatacji 1 września 1888 roku. Następnie przyszedł czas na tworzenie sieci połączeń drugorzędnych: 1 lipca uruchomiono połączenie Dolni Lipova - Bernartice - Dziewiętlice po pruskiej stronie granicy i dalej do Otmuchowa. Dawno opuszczone, okazałe budynki na granicznej stacji w Dziewiętlicach są wymowną ilustracją minionego znaczenia tej linii. 31 lipca 1897 roku otwarto odgałęzienia do Jawornika i Widnawy. W Widnawie kolej przekraczała granicę i przez Kałków podążała do Nysy.

Doprowadzenie do budowy odgałęzienia z Mikulowic do Zlatych Hor była zasługą burmistrza tego miasta, Josefa Pohla, który przez swoje uporczywe starania pokonał wszystkie przeszkody. 31 października 1896 roku o godzinie 10.30 pierwszy pociąg z Mikulovic przyjechał do Zlatych Hor. Warto pamiętać o niezrealizowanym projekcie budowy linii kolejowej z Jesenika doliną Białej przez Vidly do Vrbna z odgałęzieniem do Małej Morawki. W ten sposób Jesenik zyskałby szybsze i prostsze połączenie z Bruntalem a kolej dotarłaby do podnóża Pradziada.

Włączenie Jesenika do sieci kolejowej monarchii oraz dobra komunikacja z Prusami przyniosły wyraźne ożywienie zarówno w życiu gospodarczym jak i ruchu turystycznym. Świadectwa długotrwałej koniunktury przed rokiem 1914 przetrwały do naszych czasów w postaci licznych budowli, zarówno prywatnych jak i użyteczności publicznej, linii kolejowych, śmiało poprowadzonych dróg a także infrastruktury, które w swych podstawowych zrębach nadal nam służy. W latach 1906 - 1910 rozbudowano dworzec w Jeseniku. W nowym budynku pomieszczono m.in. poczekalnie I, II i III klasy, okazały westybul i letnią werandę o wymiarach 14 x 14 m oraz restaurację. Ozdobą dworca stała się wieża o wysokości 21 m. Na zakończenie wspomnijmy o pewnym sukcesie MSSGV. Wynegocjowało ono z dyrekcją austriackich kolei państwowych zniżkę dla swoich członków o wysokości 33% ceny biletu pod warunkiem, że podróżowali w grupach co najmniej 25-osobowych. Porozumienie to było honorowane również po roku 1919 z tym, że koleje czechosłowackie przyznawały zniżkę grupom liczącym już 10 osób.

Na podstawie "Altvater", nr 87/68

(2000)